{"id":2822,"date":"2023-06-01T19:37:40","date_gmt":"2023-06-01T17:37:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lanketan.net\/ataun\/eu\/?post_type=domo-ibilaldiak&#038;p=2822"},"modified":"2023-09-13T23:26:51","modified_gmt":"2023-09-13T21:26:51","slug":"atxurbide-5-informazio-puntua","status":"publish","type":"domo-ibilaldiak","link":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/fr\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","title":{"rendered":"5. Informazio puntua"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxurbide_5.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Hauxe da, zalantzarik gabe, Ataungo Domoa behatzeko lekurik aproposenetakoa. Bertatik, primeran ikus baitaiteke, Domoko kareharriek osatzen duten ertzaren forma zirkularra. Behe Kretazeoan, itsaspean metatu ziren arrokak goratzen hasi zirenean, bi tolesen interferentzia baten ondorioz, kupula eran deformatu ziren. Milioika urtetako higadura prozesu bati esker, iraganean forma nabarmenagoa izango zuen Domoa gaur egungo itxura hartu arte desegin da. Higatze prozesu horretan, Domoaren barruan nahiz kanpoan dauden material buztintsuak azkarrago higatu dira. Hauek kareharriak baino biguinagoak direnez, erliebe baxuagoa eman dute. Horregatik, gaur egun Domoaren ertzean kareharriak nabarmentzen dira. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-bod-modal-block bod-block-popup align-center modaltitlenormal\"><a href=\"javascript:void(0)\" class=\"bod-block-popup-trigger type_text\">DOMOAREN SORRERAREN AZALPENA<\/a><div style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1)\" class=\"bod-block-popup-overlay\" data-disabled-overlay-close=\"false\" data-disabled-escape-close=\"false\"><\/div><div role=\"dialog\" aria-modal=\"false\" aria-labelledby=\"\" aria-describedby=\"\" class=\"bod-block-popup-wrap modaltitlenormal\"><div style=\"background-color:#ffffff;border-radius:0px \" class=\"bod-block-popup size-l\" data-transition=\"fade\"><div id=\"\" style=\"background-color:#ffffff;text-align:center\" class=\"bod-modal-title\"><h2 style=\"color:#000000\">Informazio orokorra: Domoaren sorrera<\/h2><\/div> <div id=\"\" style=\"padding:25px \" class=\"bod-modal-content\">\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/domo_sorrera.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Domoaren sorrera azaltzeko, bi fase orokor nabarmendu daitezke. Batetik, gaur Domoan aurki ditzakegun materialak pilatu ziren garaia dago. Bestetik, material horiek goratu eta gaur egungo itxura lortu arteko eraldaketa prozesua aipatu behar da.<\/p>\n\n\n\n<p>Materialen metaketa orain dela 120 milioi urte sortzen hasitako itsaso batean gertatu zen, Kretazeo deituriko garaian. Gaur egun Ataun deitzen diogun eremua itsaspean zegoen garai hartan, baina itsaso hartan ere, milioika urteetan zehar, baldintza\u00a0 ezberdinetako momentuak egon ziren. Kosta gertuago zegoen garaietan, ibaiek kontinentetik garraiaturiko buztinak ugariagoak ziren. Horrela sortu ziren tupak eta lutitak. Kosta urruntzearekin, ordea, buztinak gutxiagotu eta karbonatodun materialen metaketa nagusitu zen, kareharriak sortuz. Karbonato pilaketa hori, garai hartako itsasoan bizi ziren mota ezberdinetako molusku eta koralei zor zaie. Izan ere, hauek hiltzerakoan, hauen oskol eta egiturak itsaspean metatu ziren, gaur egun Domoan gailentzen diren kareharriak sortuz. Horrela, milioika urteetan zehar, itsaspean buztin kontzentrazio handiko materialen artean, kareharri geruza bat pilatu zen, sandwich bat balitz moduan. Gerora ere, geruza horien gainean, milaka metro metakin edo sedimentu gehiago ere pilatu ziren. Kretazeo garai honetan itsaspeak jasan zituen prozesuen ondorioz, geruza horiek ez zituzten gainazal lau batzuk osatzen, tolestuta zeuden, arku bat sortuz bezala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"209\" data-id=\"4589\" src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4589\" srcset=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png 1024w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-300x61.png 300w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-768x157.png 768w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-500x102.png 500w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-800x163.png 800w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Orain dela 50 milioi urte, ordea, orogenia alpetarra deituriko garaia hasi zen: Iberiar plakak Europarekin talka egin zuen eta gertakari hark sorturiko indarren ondorioz, milioika urtetan zehar itsaspean metaturiko materialak goratzen hasi ziren. Ataungo Domoa ezezik, Euskal Herriko eta Pirinioetako mendiak ere orduan altxatu ziren. Hemen urpean kokatzen ziren tolesturiko material horiek kontrako norantzan deformatzen hasi ziren, bi tolesduren arteko interferentzia bat sortuz. Horren ondorioz, material horiek kupula edo esfera-erdi moduan altxatzen hasi ziren. Goratze prozesu hark 20 milioi urte inguru iraun zituen. Material hauek, lehenengo itsaspetik ateratzerakoan eta gero prezipitazioen eraginez, higatuz joan dira milioika urteetan zehar, gaur arte. Domoko kupula horretan, kareharriak arroka buztintsuz osaturiko bi geruzen artean zeudenez, kupularen sabaia higatzearekin batera, kareharrien kanpoko eta barruko materialak azkarrago higatu dira, arroka buztintsuak (tupak eta lutitak) kareharriak baino biguinagoak direlako. Horregatik, Ataungo Domoa hain ikusgarria egiten duen kareharrizko koroa formako mailoak gailentzen dira.<\/p>\n<div class=\"bod-block-close-btn align-center\"><button type=\"button\" style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1);color:#ffffff\" class=\"type_btn bod-btn\">Itxi<\/button><\/div><\/div> <\/div> <div class=\"bod-block-popup-closer\"><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Domoaren ertzean gailentzen diren tontor nagusiak primeran ikusten dira hemendik: Agautz, Leizadi, Artzateaitza, Mu\u00f1oaran, Loibeko mailoak, Jentilbaratza, Aizkoate, Intzartzu eta Arastortz. Domoaren barrualdeko gainazaleko urak biltzen dituzten Aitzarte eta Kobatxo errekek kareharrizko ertzean sorturiko arroilak ere parez pare ikus daitezke. Errekek irteera horiek irekitzerakoan, nagusitu den higadura errekek eragindakoa izan denez, ibai haranen bereizgarri den \u201cV\u201d itxura nabarmena daukate. Aitzarte eta Kobatxo errekek, aldi berean, Domoaren barru aldeko erliebea moldatu dute. Bi erreka nagusi horiek gehien higatu dituzten bi eremu edo harantxoen artean, Domoaren erdialdean kokaturiko Bedamaburuko tontorra ere nabarmentzen da.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"406\" src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3428\" srcset=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg 1024w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-300x119.jpg 300w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-768x304.jpg 768w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-500x198.jpg 500w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-800x317.jpg 800w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1280x507.jpg 1280w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5.jpg 1299w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":2817,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-2822","domo-ibilaldiak","type-domo-ibilaldiak","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>5. Informazio puntua - Ataun Turismoa<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hauxe da, zalantzarik gabe, Ataungo Domoa behatzeko lekurik aproposenetakoa. Bertatik, primeran ikus baitaiteke, Domoko kareharriek osatzen duten ertzaren forma zirkularra. Behe Kretazeoan, itsaspean metatu ziren arrokak goratzen hasi zirenean, bi tolesen interferentzia baten ondorioz, kupula eran deformatu ziren. Milioika urtetako higadura prozesu bati esker, iraganean forma nabarmenagoa izango zuen Domoa gaur egungo itxura hartu arte [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ataun Turismoa\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-13T21:26:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/\",\"name\":\"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/atxur-5-1024x406.jpg\",\"datePublished\":\"2023-06-01T17:37:40+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-13T21:26:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/atxur-5-1024x406.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/atxur-5-1024x406.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Domo ibilaldiak\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Atxurbide\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"5. Informazio puntua\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Ataun Turismoa\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa","og_description":"Hauxe da, zalantzarik gabe, Ataungo Domoa behatzeko lekurik aproposenetakoa. Bertatik, primeran ikus baitaiteke, Domoko kareharriek osatzen duten ertzaren forma zirkularra. Behe Kretazeoan, itsaspean metatu ziren arrokak goratzen hasi zirenean, bi tolesen interferentzia baten ondorioz, kupula eran deformatu ziren. Milioika urtetako higadura prozesu bati esker, iraganean forma nabarmenagoa izango zuen Domoa gaur egungo itxura hartu arte [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","og_site_name":"Ataun Turismoa","article_modified_time":"2023-09-13T21:26:51+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","name":"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg","datePublished":"2023-06-01T17:37:40+00:00","dateModified":"2023-09-13T21:26:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Domo ibilaldiak","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Atxurbide","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"5. Informazio puntua"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/","name":"Ataun Turismoa","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/2822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/domo-ibilaldiak"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/2817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}