{"id":2829,"date":"2023-06-01T19:44:40","date_gmt":"2023-06-01T17:44:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lanketan.net\/ataun\/eu\/?post_type=domo-ibilaldiak&#038;p=2829"},"modified":"2023-09-20T18:07:33","modified_gmt":"2023-09-20T16:07:33","slug":"olata-erremedio-1-informazio-puntua","status":"publish","type":"domo-ibilaldiak","link":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/","title":{"rendered":"1.  Informazio  puntua"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/agautz_1-olata_1.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Puntu  honetan  \u201clutita\u201d  izeneko  arroka  mota  aurki  dezakegu.  Hauek  Behe  Kretazeoko  materialak  dira,  Albiar  garaikoak,  orain  dela  110  milioi  urte  ingurukoak.  Domoaren  kanpoaldean  dauden  arroka  hauek,  Domoaren  ertzeko  kareharriak  baino  material  gazteagoak  dira.  Izan  ere,  material  guzti  hauek  pilatu  ziren  garaian,  lutita  hauek  kareharrien  gainean  metatu  ziren.  Izenez  ezezik,  izaera  aldetik  ere  ezberdinak  dira.  Arroka  hauek  Domoan  elkarren  ondoan  zergatik  dauden  ulertzeko,  material  hauek  nola  metatu  ziren  ulertu  behar  da.  <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-bod-modal-block bod-block-popup align-center modaltitlenormal\"><a href=\"javascript:void(0)\" class=\"bod-block-popup-trigger type_text\">DOMOAREN  SORRERAREN  AZALPENA<\/a><div style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1)\" class=\"bod-block-popup-overlay\" data-disabled-overlay-close=\"false\" data-disabled-escape-close=\"false\"><\/div><div role=\"dialog\" aria-modal=\"false\" aria-labelledby=\"\" aria-describedby=\"\" class=\"bod-block-popup-wrap modaltitlenormal\"><div style=\"background-color:#ffffff;border-radius:0px \" class=\"bod-block-popup size-l\" data-transition=\"fade\"><div id=\"\" style=\"background-color:#ffffff;text-align:center\" class=\"bod-modal-title\"><h2 style=\"color:#000000\">Informazio  orokorra:  Domoaren  sorrera<\/h2><\/div> <div id=\"\" style=\"padding:25px \" class=\"bod-modal-content\">\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/domo_sorrera.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Domoaren  sorrera  azaltzeko,  bi  fase  orokor  nabarmendu  daitezke.  Batetik,  gaur  Domoan  aurki  ditzakegun  materialak  pilatu  ziren  garaia  dago.  Bestetik,  material  horiek  goratu  eta  gaur  egungo  itxura  lortu  arteko  eraldaketa  prozesua  aipatu  behar  da.<\/p>\n\n\n\n<p>Materialen  metaketa  orain  dela  120  milioi  urte  sortzen  hasitako  itsaso  batean  gertatu  zen,  Kretazeo  deituriko  garaian.  Gaur  egun  Ataun  deitzen  diogun  eremua  itsaspean  zegoen  garai  hartan,  baina  itsaso  hartan  ere,  milioika  urteetan  zehar,  baldintza\u00a0  ezberdinetako  momentuak  egon  ziren.  Kosta  gertuago  zegoen  garaietan,  ibaiek  kontinentetik  garraiaturiko  buztinak  ugariagoak  ziren.  Horrela  sortu  ziren  tupak  eta  lutitak.  Kosta  urruntzearekin,  ordea,  buztinak  gutxiagotu  eta  karbonatodun  materialen  metaketa  nagusitu  zen,  kareharriak  sortuz.  Karbonato  pilaketa  hori,  garai  hartako  itsasoan  bizi  ziren  mota  ezberdinetako  molusku  eta  koralei  zor  zaie.  Izan  ere,  hauek  hiltzerakoan,  hauen  oskol  eta  egiturak  itsaspean  metatu  ziren,  gaur  egun  Domoan  gailentzen  diren  kareharriak  sortuz.  Horrela,  milioika  urteetan  zehar,  itsaspean  buztin  kontzentrazio  handiko  materialen  artean,  kareharri  geruza  bat  pilatu  zen,  sandwich  bat  balitz  moduan.  Gerora  ere,  geruza  horien  gainean,  milaka  metro  metakin  edo  sedimentu  gehiago  ere  pilatu  ziren.  Kretazeo  garai  honetan  itsaspeak  jasan  zituen  prozesuen  ondorioz,  geruza  horiek  ez  zituzten  gainazal  lau  batzuk  osatzen,  tolestuta  zeuden,  arku  bat  sortuz  bezala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"209\" data-id=\"4589\" src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4589\" srcset=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png 1024w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-300x61.png 300w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-768x157.png 768w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-500x102.png 500w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-800x163.png 800w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Orain  dela  50  milioi  urte,  ordea,  orogenia  alpetarra  deituriko  garaia  hasi  zen:  Iberiar  plakak  Europarekin  talka  egin  zuen  eta  gertakari  hark  sorturiko  indarren  ondorioz,  milioika  urtetan  zehar  itsaspean  metaturiko  materialak  goratzen  hasi  ziren.  Ataungo  Domoa  ezezik,  Euskal  Herriko  eta  Pirinioetako  mendiak  ere  orduan  altxatu  ziren.  Hemen  urpean  kokatzen  ziren  tolesturiko  material  horiek  kontrako  norantzan  deformatzen  hasi  ziren,  bi  tolesduren  arteko  interferentzia  bat  sortuz.  Horren  ondorioz,  material  horiek  kupula  edo  esfera-erdi  moduan  altxatzen  hasi  ziren.  Goratze  prozesu  hark  20  milioi  urte  inguru  iraun  zituen.  Material  hauek,  lehenengo  itsaspetik  ateratzerakoan  eta  gero  prezipitazioen  eraginez,  higatuz  joan  dira  milioika  urteetan  zehar,  gaur  arte.  Domoko  kupula  horretan,  kareharriak  arroka  buztintsuz  osaturiko  bi  geruzen  artean  zeudenez,  kupularen  sabaia  higatzearekin  batera,  kareharrien  kanpoko  eta  barruko  materialak  azkarrago  higatu  dira,  arroka  buztintsuak  (tupak  eta  lutitak)  kareharriak  baino  biguinagoak  direlako.  Horregatik,  Ataungo  Domoa  hain  ikusgarria  egiten  duen  kareharrizko  koroa  formako  mailoak  gailentzen  dira.<\/p>\n<div class=\"bod-block-close-btn align-center\"><button type=\"button\" style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1);color:#ffffff\" class=\"type_btn bod-btn\">Itxi<\/button><\/div><\/div> <\/div> <div class=\"bod-block-popup-closer\"><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Lutitak,  %70-100  artean  buztin-mineralez  osatuta  egoten  dira  eta  gainerakoa  lohi  tamainako  kuartzoak,  feldespatoak  edo  bestelako  mineralak  izaten  dira.  Bere  osaera  dela  eta,  kareharriarekin  konparatuz  arroka  biguina  dela  esan  daiteke,  euri-prezipitazioen  eraginez  askoz  ere  errazago  higatzen  delako.  Horregatik,  Domoaren  ertzeko  kareharriek  baino  erliebe  baxuagoa  ematen  dute.  Buztin  proportzioa  altua  denez,  lutitak  lurzorua  sortzeko  arroka  emankorrak  dira.  Horregatik,  ez  da  kasualitatea,  arroka  mota  hau  azaleratzen  den  lekuetan  kokatzea  baserriak  eta  hauen  inguruko  nekazaritza  eta  abeltzaintzarako  lurrak.  Lutitetatik  sortutako  lurzoruak  buztintsuak  izateaz  gain,  ia  karbonatorik  ez  dutenez,  pH  azidoa  izan  ohi  dute.  Hori  dela  eta,  lur  hauen  emankortasuna  areagotzeko,  hauen  ehundura  buztintsua  harrotzea  eta  pH  azidoa  neutralizatzea,  komenigarria  izaten  da,  besteak  beste.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":2828,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-2829","domo-ibilaldiak","type-domo-ibilaldiak","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>1. Informazio puntua - Ataun Turismoa<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1. Informazio puntua - Ataun Turismoa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Puntu honetan \u201clutita\u201d izeneko arroka mota aurki dezakegu. Hauek Behe Kretazeoko materialak dira, Albiar garaikoak, orain dela 110 milioi urte ingurukoak. Domoaren kanpoaldean dauden arroka hauek, Domoaren ertzeko kareharriak baino material gazteagoak dira. Izan ere, material guzti hauek pilatu ziren garaian, lutita hauek kareharrien gainean metatu ziren. Izenez ezezik, izaera aldetik ere ezberdinak dira. Arroka [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ataun Turismoa\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-20T16:07:33+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\\\/\",\"name\":\"1. Informazio puntua - Ataun Turismoa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-06-01T17:44:40+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-20T16:07:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Domo ibilaldiak\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Olata-Erremedio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"1. Informazio puntua\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Ataun Turismoa\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1. Informazio puntua - Ataun Turismoa","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"1. Informazio puntua - Ataun Turismoa","og_description":"Puntu honetan \u201clutita\u201d izeneko arroka mota aurki dezakegu. Hauek Behe Kretazeoko materialak dira, Albiar garaikoak, orain dela 110 milioi urte ingurukoak. Domoaren kanpoaldean dauden arroka hauek, Domoaren ertzeko kareharriak baino material gazteagoak dira. Izan ere, material guzti hauek pilatu ziren garaian, lutita hauek kareharrien gainean metatu ziren. Izenez ezezik, izaera aldetik ere ezberdinak dira. Arroka [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/","og_site_name":"Ataun Turismoa","article_modified_time":"2023-09-20T16:07:33+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/","name":"1. Informazio puntua - Ataun Turismoa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-06-01T17:44:40+00:00","dateModified":"2023-09-20T16:07:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/olata-erremedio-1-informazio-puntua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Domo ibilaldiak","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Olata-Erremedio","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"1. Informazio puntua"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/","name":"Ataun Turismoa","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/2829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/domo-ibilaldiak"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/2828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}