{"id":2822,"date":"2023-06-01T19:37:40","date_gmt":"2023-06-01T17:37:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lanketan.net\/ataun\/eu\/?post_type=domo-ibilaldiak&#038;p=2822"},"modified":"2023-09-13T23:26:51","modified_gmt":"2023-09-13T21:26:51","slug":"atxurbide-5-informazio-puntua","status":"publish","type":"domo-ibilaldiak","link":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","title":{"rendered":"5.  Informazio  puntua"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxurbide_5.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Hauxe  da,  zalantzarik  gabe,  Ataungo  Domoa  behatzeko  lekurik  aproposenetakoa.  Bertatik,  primeran  ikus  baitaiteke,  Domoko  kareharriek  osatzen  duten  ertzaren  forma  zirkularra.  Behe  Kretazeoan,  itsaspean  metatu  ziren  arrokak  goratzen  hasi  zirenean,  bi  tolesen  interferentzia  baten  ondorioz,  kupula  eran  deformatu  ziren.  Milioika  urtetako  higadura  prozesu  bati  esker,  iraganean  forma  nabarmenagoa  izango  zuen  Domoa  gaur  egungo  itxura  hartu  arte  desegin  da.  Higatze  prozesu  horretan,  Domoaren  barruan  nahiz  kanpoan  dauden  material  buztintsuak  azkarrago  higatu  dira.  Hauek  kareharriak  baino  biguinagoak  direnez,  erliebe  baxuagoa  eman  dute.  Horregatik,  gaur  egun  Domoaren  ertzean  kareharriak  nabarmentzen  dira.  <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-bod-modal-block bod-block-popup align-center modaltitlenormal\"><a href=\"javascript:void(0)\" class=\"bod-block-popup-trigger type_text\">DOMOAREN  SORRERAREN  AZALPENA<\/a><div style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1)\" class=\"bod-block-popup-overlay\" data-disabled-overlay-close=\"false\" data-disabled-escape-close=\"false\"><\/div><div role=\"dialog\" aria-modal=\"false\" aria-labelledby=\"\" aria-describedby=\"\" class=\"bod-block-popup-wrap modaltitlenormal\"><div style=\"background-color:#ffffff;border-radius:0px \" class=\"bod-block-popup size-l\" data-transition=\"fade\"><div id=\"\" style=\"background-color:#ffffff;text-align:center\" class=\"bod-modal-title\"><h2 style=\"color:#000000\">Informazio  orokorra:  Domoaren  sorrera<\/h2><\/div> <div id=\"\" style=\"padding:25px \" class=\"bod-modal-content\">\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/domo_sorrera.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Domoaren  sorrera  azaltzeko,  bi  fase  orokor  nabarmendu  daitezke.  Batetik,  gaur  Domoan  aurki  ditzakegun  materialak  pilatu  ziren  garaia  dago.  Bestetik,  material  horiek  goratu  eta  gaur  egungo  itxura  lortu  arteko  eraldaketa  prozesua  aipatu  behar  da.<\/p>\n\n\n\n<p>Materialen  metaketa  orain  dela  120  milioi  urte  sortzen  hasitako  itsaso  batean  gertatu  zen,  Kretazeo  deituriko  garaian.  Gaur  egun  Ataun  deitzen  diogun  eremua  itsaspean  zegoen  garai  hartan,  baina  itsaso  hartan  ere,  milioika  urteetan  zehar,  baldintza\u00a0  ezberdinetako  momentuak  egon  ziren.  Kosta  gertuago  zegoen  garaietan,  ibaiek  kontinentetik  garraiaturiko  buztinak  ugariagoak  ziren.  Horrela  sortu  ziren  tupak  eta  lutitak.  Kosta  urruntzearekin,  ordea,  buztinak  gutxiagotu  eta  karbonatodun  materialen  metaketa  nagusitu  zen,  kareharriak  sortuz.  Karbonato  pilaketa  hori,  garai  hartako  itsasoan  bizi  ziren  mota  ezberdinetako  molusku  eta  koralei  zor  zaie.  Izan  ere,  hauek  hiltzerakoan,  hauen  oskol  eta  egiturak  itsaspean  metatu  ziren,  gaur  egun  Domoan  gailentzen  diren  kareharriak  sortuz.  Horrela,  milioika  urteetan  zehar,  itsaspean  buztin  kontzentrazio  handiko  materialen  artean,  kareharri  geruza  bat  pilatu  zen,  sandwich  bat  balitz  moduan.  Gerora  ere,  geruza  horien  gainean,  milaka  metro  metakin  edo  sedimentu  gehiago  ere  pilatu  ziren.  Kretazeo  garai  honetan  itsaspeak  jasan  zituen  prozesuen  ondorioz,  geruza  horiek  ez  zituzten  gainazal  lau  batzuk  osatzen,  tolestuta  zeuden,  arku  bat  sortuz  bezala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"209\" data-id=\"4589\" src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4589\" srcset=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png 1024w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-300x61.png 300w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-768x157.png 768w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-500x102.png 500w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-800x163.png 800w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Orain  dela  50  milioi  urte,  ordea,  orogenia  alpetarra  deituriko  garaia  hasi  zen:  Iberiar  plakak  Europarekin  talka  egin  zuen  eta  gertakari  hark  sorturiko  indarren  ondorioz,  milioika  urtetan  zehar  itsaspean  metaturiko  materialak  goratzen  hasi  ziren.  Ataungo  Domoa  ezezik,  Euskal  Herriko  eta  Pirinioetako  mendiak  ere  orduan  altxatu  ziren.  Hemen  urpean  kokatzen  ziren  tolesturiko  material  horiek  kontrako  norantzan  deformatzen  hasi  ziren,  bi  tolesduren  arteko  interferentzia  bat  sortuz.  Horren  ondorioz,  material  horiek  kupula  edo  esfera-erdi  moduan  altxatzen  hasi  ziren.  Goratze  prozesu  hark  20  milioi  urte  inguru  iraun  zituen.  Material  hauek,  lehenengo  itsaspetik  ateratzerakoan  eta  gero  prezipitazioen  eraginez,  higatuz  joan  dira  milioika  urteetan  zehar,  gaur  arte.  Domoko  kupula  horretan,  kareharriak  arroka  buztintsuz  osaturiko  bi  geruzen  artean  zeudenez,  kupularen  sabaia  higatzearekin  batera,  kareharrien  kanpoko  eta  barruko  materialak  azkarrago  higatu  dira,  arroka  buztintsuak  (tupak  eta  lutitak)  kareharriak  baino  biguinagoak  direlako.  Horregatik,  Ataungo  Domoa  hain  ikusgarria  egiten  duen  kareharrizko  koroa  formako  mailoak  gailentzen  dira.<\/p>\n<div class=\"bod-block-close-btn align-center\"><button type=\"button\" style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1);color:#ffffff\" class=\"type_btn bod-btn\">Itxi<\/button><\/div><\/div> <\/div> <div class=\"bod-block-popup-closer\"><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Domoaren  ertzean  gailentzen  diren  tontor  nagusiak  primeran  ikusten  dira  hemendik:  Agautz,  Leizadi,  Artzateaitza,  Mu\u00f1oaran,  Loibeko  mailoak,  Jentilbaratza,  Aizkoate,  Intzartzu  eta  Arastortz.  Domoaren  barrualdeko  gainazaleko  urak  biltzen  dituzten  Aitzarte  eta  Kobatxo  errekek  kareharrizko  ertzean  sorturiko  arroilak  ere  parez  pare  ikus  daitezke.  Errekek  irteera  horiek  irekitzerakoan,  nagusitu  den  higadura  errekek  eragindakoa  izan  denez,  ibai  haranen  bereizgarri  den  \u201cV\u201d  itxura  nabarmena  daukate.  Aitzarte  eta  Kobatxo  errekek,  aldi  berean,  Domoaren  barru  aldeko  erliebea  moldatu  dute.  Bi  erreka  nagusi  horiek  gehien  higatu  dituzten  bi  eremu  edo  harantxoen  artean,  Domoaren  erdialdean  kokaturiko  Bedamaburuko  tontorra  ere  nabarmentzen  da.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"406\" src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3428\" srcset=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg 1024w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-300x119.jpg 300w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-768x304.jpg 768w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-500x198.jpg 500w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-800x317.jpg 800w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1280x507.jpg 1280w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5.jpg 1299w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":2817,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-2822","domo-ibilaldiak","type-domo-ibilaldiak","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>5. Informazio puntua - Ataun Turismoa<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hauxe da, zalantzarik gabe, Ataungo Domoa behatzeko lekurik aproposenetakoa. Bertatik, primeran ikus baitaiteke, Domoko kareharriek osatzen duten ertzaren forma zirkularra. Behe Kretazeoan, itsaspean metatu ziren arrokak goratzen hasi zirenean, bi tolesen interferentzia baten ondorioz, kupula eran deformatu ziren. Milioika urtetako higadura prozesu bati esker, iraganean forma nabarmenagoa izango zuen Domoa gaur egungo itxura hartu arte [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ataun Turismoa\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-13T21:26:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/\",\"name\":\"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/atxur-5-1024x406.jpg\",\"datePublished\":\"2023-06-01T17:37:40+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-13T21:26:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/atxur-5-1024x406.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/08\\\/atxur-5-1024x406.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/atxurbide-5-informazio-puntua\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Domo ibilaldiak\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Atxurbide\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/atxurbide\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"5. Informazio puntua\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Ataun Turismoa\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa","og_description":"Hauxe da, zalantzarik gabe, Ataungo Domoa behatzeko lekurik aproposenetakoa. Bertatik, primeran ikus baitaiteke, Domoko kareharriek osatzen duten ertzaren forma zirkularra. Behe Kretazeoan, itsaspean metatu ziren arrokak goratzen hasi zirenean, bi tolesen interferentzia baten ondorioz, kupula eran deformatu ziren. Milioika urtetako higadura prozesu bati esker, iraganean forma nabarmenagoa izango zuen Domoa gaur egungo itxura hartu arte [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","og_site_name":"Ataun Turismoa","article_modified_time":"2023-09-13T21:26:51+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/","name":"5. Informazio puntua - Ataun Turismoa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg","datePublished":"2023-06-01T17:37:40+00:00","dateModified":"2023-09-13T21:26:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/atxur-5-1024x406.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/atxurbide-5-informazio-puntua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Domo ibilaldiak","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Atxurbide","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/atxurbide\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"5. Informazio puntua"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/","name":"Ataun Turismoa","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/2822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/domo-ibilaldiak"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/2817"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}