{"id":4825,"date":"2023-10-29T17:03:55","date_gmt":"2023-10-29T16:03:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/"},"modified":"2023-10-29T17:03:55","modified_gmt":"2023-10-29T16:03:55","slug":"punto-de-informacion-1","status":"publish","type":"domo-ibilaldiak","link":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/","title":{"rendered":"Punto de informaci\u00f3n  1"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls=\"\" src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/agautz_1-olata_1.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n<p>En este punto podemos encontrar un tipo de roca llamada lutita. Estos son materiales del Cret\u00e1cico Inferior, del periodo Albiense, de hace unos 110 millones de a\u00f1os. Estas rocas situadas en la parte exterior del Domo son materiales m\u00e1s j\u00f3venes que las calizas del borde del Domo. Esto se debe a que durante la acumulaci\u00f3n de todos estos materiales, estas lutitas se depositaron sobre las calizas. Tambi\u00e9n se debe mencionar que ambas rocas son diferentes en cuanto a su naturaleza. Para entender por qu\u00e9 estas rocas se encuentran juntas en el Domo, hay que entender c\u00f3mo se depositaron estos materiales.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-bod-modal-block bod-block-popup align-center modaltitlenormal\"><a href=\"javascript:void(0)\" class=\"bod-block-popup-trigger type_text\">DOMOAREN SORRERAREN AZALPENA<\/a><div style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1)\" class=\"bod-block-popup-overlay\" data-disabled-overlay-close=\"false\" data-disabled-escape-close=\"false\"><\/div><div role=\"dialog\" aria-modal=\"false\" aria-labelledby=\"\" aria-describedby=\"\" class=\"bod-block-popup-wrap modaltitlenormal\"><div style=\"background-color:#ffffff;border-radius:0px \" class=\"bod-block-popup size-l\" data-transition=\"fade\"><div id=\"\" style=\"background-color:#ffffff;text-align:center\" class=\"bod-modal-title\"><h2 style=\"color:#000000\">Informazio orokorra: Domoaren sorrera<\/h2><\/div> <div id=\"\" style=\"padding:25px \" class=\"bod-modal-content\">\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/domo_sorrera.wav\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Domoaren sorrera azaltzeko, bi fase orokor nabarmendu daitezke. Batetik, gaur Domoan aurki ditzakegun materialak pilatu ziren garaia dago. Bestetik, material horiek goratu eta gaur egungo itxura lortu arteko eraldaketa prozesua aipatu behar da.<\/p>\n\n\n\n<p>Materialen metaketa orain dela 120 milioi urte sortzen hasitako itsaso batean gertatu zen, Kretazeo deituriko garaian. Gaur egun Ataun deitzen diogun eremua itsaspean zegoen garai hartan, baina itsaso hartan ere, milioika urteetan zehar, baldintza\u00a0 ezberdinetako momentuak egon ziren. Kosta gertuago zegoen garaietan, ibaiek kontinentetik garraiaturiko buztinak ugariagoak ziren. Horrela sortu ziren tupak eta lutitak. Kosta urruntzearekin, ordea, buztinak gutxiagotu eta karbonatodun materialen metaketa nagusitu zen, kareharriak sortuz. Karbonato pilaketa hori, garai hartako itsasoan bizi ziren mota ezberdinetako molusku eta koralei zor zaie. Izan ere, hauek hiltzerakoan, hauen oskol eta egiturak itsaspean metatu ziren, gaur egun Domoan gailentzen diren kareharriak sortuz. Horrela, milioika urteetan zehar, itsaspean buztin kontzentrazio handiko materialen artean, kareharri geruza bat pilatu zen, sandwich bat balitz moduan. Gerora ere, geruza horien gainean, milaka metro metakin edo sedimentu gehiago ere pilatu ziren. Kretazeo garai honetan itsaspeak jasan zituen prozesuen ondorioz, geruza horiek ez zituzten gainazal lau batzuk osatzen, tolestuta zeuden, arku bat sortuz bezala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"209\" data-id=\"4589\" src=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4589\" srcset=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-1024x209.png 1024w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-300x61.png 300w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-768x157.png 768w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-500x102.png 500w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526-800x163.png 800w, https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Secuencia-formacion_20230526.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Orain dela 50 milioi urte, ordea, orogenia alpetarra deituriko garaia hasi zen: Iberiar plakak Europarekin talka egin zuen eta gertakari hark sorturiko indarren ondorioz, milioika urtetan zehar itsaspean metaturiko materialak goratzen hasi ziren. Ataungo Domoa ezezik, Euskal Herriko eta Pirinioetako mendiak ere orduan altxatu ziren. Hemen urpean kokatzen ziren tolesturiko material horiek kontrako norantzan deformatzen hasi ziren, bi tolesduren arteko interferentzia bat sortuz. Horren ondorioz, material horiek kupula edo esfera-erdi moduan altxatzen hasi ziren. Goratze prozesu hark 20 milioi urte inguru iraun zituen. Material hauek, lehenengo itsaspetik ateratzerakoan eta gero prezipitazioen eraginez, higatuz joan dira milioika urteetan zehar, gaur arte. Domoko kupula horretan, kareharriak arroka buztintsuz osaturiko bi geruzen artean zeudenez, kupularen sabaia higatzearekin batera, kareharrien kanpoko eta barruko materialak azkarrago higatu dira, arroka buztintsuak (tupak eta lutitak) kareharriak baino biguinagoak direlako. Horregatik, Ataungo Domoa hain ikusgarria egiten duen kareharrizko koroa formako mailoak gailentzen dira.<\/p>\n<div class=\"bod-block-close-btn align-center\"><button type=\"button\" style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0.1);color:#ffffff\" class=\"type_btn bod-btn\">Itxi<\/button><\/div><\/div> <\/div> <div class=\"bod-block-popup-closer\"><\/div><\/div><\/div>\n\n<p>Las lutitas est\u00e1n formadas por minerales arcillosos entre el 70% y el 100%, la proporci\u00f3n restante est\u00e1 formada por cuarzos de tama\u00f1o de limo, feldespatos u otros minerales. Por su composici\u00f3n se puede decir que es una roca m\u00e1s blanda que la caliza, debido a que las precipitaciones favorecen mucho su erosi\u00f3n. Por ello, presentan un relieve m\u00e1s bajo que las calizas del borde del Domo. La alta proporci\u00f3n de arcillas hace que las lutitas sean rocas f\u00e9rtiles para formar suelo. Por ello, no es casualidad que los caser\u00edos y las tierras agr\u00edcolas y ganaderas que nos rodean se sit\u00faen en lugares donde aflora este tipo de roca. Los suelos procedentes de las lutitas, adem\u00e1s de ser arcillosos, al no contener casi carbonato, presentan pH \u00e1cido. Por ello, para aumentar la fertilidad de estos suelos es conveniente, entre otras cosas, trabajar y remover su textura arcillosa para neutralizar su pH \u00e1cido.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":4824,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-4825","domo-ibilaldiak","type-domo-ibilaldiak","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Punto de informaci\u00f3n 1 - Ataun Turismoa<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Punto de informaci\u00f3n 1 - Ataun Turismoa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"En este punto podemos encontrar un tipo de roca llamada lutita. Estos son materiales del Cret\u00e1cico Inferior, del periodo Albiense, de hace unos 110 millones de a\u00f1os. Estas rocas situadas en la parte exterior del Domo son materiales m\u00e1s j\u00f3venes que las calizas del borde del Domo. Esto se debe a que durante la acumulaci\u00f3n [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ataun Turismoa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"1 minuto\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/es\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/punto-de-informacion-1\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/es\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/punto-de-informacion-1\\\/\",\"name\":\"Punto de informaci\u00f3n 1 - Ataun Turismoa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-10-29T16:03:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/es\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/punto-de-informacion-1\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/es\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/punto-de-informacion-1\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/es\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/punto-de-informacion-1\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Domo ibilaldiak\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/domo-ibilaldiak\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Olata-Erremedio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/es\\\/domo-ibilaldiak\\\/olata-erremedio\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Punto de informaci\u00f3n 1\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/\",\"name\":\"Ataun Turismoa\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ataunturismoa.eus\\\/eu\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Punto de informaci\u00f3n 1 - Ataun Turismoa","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Punto de informaci\u00f3n 1 - Ataun Turismoa","og_description":"En este punto podemos encontrar un tipo de roca llamada lutita. Estos son materiales del Cret\u00e1cico Inferior, del periodo Albiense, de hace unos 110 millones de a\u00f1os. Estas rocas situadas en la parte exterior del Domo son materiales m\u00e1s j\u00f3venes que las calizas del borde del Domo. Esto se debe a que durante la acumulaci\u00f3n [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/","og_site_name":"Ataun Turismoa","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tiempo de lectura":"1 minuto"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/","name":"Punto de informaci\u00f3n 1 - Ataun Turismoa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website"},"datePublished":"2023-10-29T16:03:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/punto-de-informacion-1\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Domo ibilaldiak","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/domo-ibilaldiak\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Olata-Erremedio","item":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/domo-ibilaldiak\/olata-erremedio\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Punto de informaci\u00f3n 1"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/#website","url":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/","name":"Ataun Turismoa","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/eu\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/4825","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/domo-ibilaldiak"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/domo-ibilaldiak\/4824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ataunturismoa.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}